2014-06-12

Ka Meaʻono Kākela Paʻapaʻaʻina

Aloha mai nō kākou e nā makamaka heluhelu a me koʻu mau hoaaloha! Pehea mai nei ʻoukou i kēia lā?

Eia kekahi meaʻono hou aʻu i kaunānā ai ma Huis Ten Bosch i kēlā hopenapule aku nei.  Nui nā hale kūʻai pukana ma Huis Ten Bosch a laila nui nō hoʻi nā meaʻono e kūʻai aku nei i laila.  Kamaʻāina au i ka hapanui o nā meaʻono kaulana ma Nagasaki, akā, i koʻu komo ʻana i kekahi hale kūʻai pukana me nā meaʻono he nui, ua ʻike au i kēia meaʻono hou.  Kohu mea lā, he mea momona hou kēia, no ka mea, i ke kele ʻana i ka pūnaewele, ʻaʻole i hiki iaʻu ke loaʻa i nā kiʻi a i ʻole i ka ʻike e pili ana i ka Meaʻono Kākela Paʻapaʻaʻina.

Kaulana loa ʻo Nagasaki i ka meaʻono kākela (カステラ) a ua hana ʻia kēia mea momona e like me ke kuki.  No laila, ʻokoʻa ke ʻano o ia kuki me ka meaʻono kākela maʻamau.  ʻO ka Meaʻono Kākela Paʻapaʻaʻina ka inoa o kēia kuki a i ʻole ʻo Castella Crunch カステラクランチ ma ka ʻōlelo Kepanī.  Ua hana ʻia ka Meaʻono Kākela Paʻapaʻaʻina me ka siriala laiki paʻapaʻaʻina, ke kōpaʻa, ke kokoleka keʻokeʻo a me nā pīneki.  Nui koʻu makemake i ke kokoleka keʻokeʻo a me nā mea paʻapaʻaʻina, no laila, ua pau koke kēia mea momona hou iaʻu!  I koʻu hele hou ʻana i Huis Ten Bosch, e kūʻai mai ana au i kekahi mau pahu Meaʻono Kākela Paʻapaʻaʻina!  Auē!  E hele ana au a momona!

Ke alo o ka pahu
Ka hakulau lōkō
He ʻumikūmāwalu i loko
Ke kua o ka pahu
ʻElua Meaʻono Kākela Paʻapaʻaʻina
Liʻiliʻi nō kēia mea momona

A hui hou!




Na Huaʻōlelo:
kaunānā - to discover, 발견하다,  発見する
hale kūʻai pukana - souvenir shop,  선물 가게,  おみやげ屋さん
meaʻono kākela - castella,  카스텔라,  カステラ
paʻapaʻaʻina - crunchy, 오도독오도독 / 사각사각,  ばりばり / ぱりぱり
siriala - cereal,  시리얼,  シリアル
pīneki - peanut,  땅콩,  ピーナッツ

2014-06-11

Ka meaʻono mahina

Aloha mai nō kākou e nā makamaka heluhelu a me koʻu mau hoaaloha! Pehea mai nei ʻoukou i kēia lā?

I kēia ʻatikala, e hoʻāʻo ana au e hoʻolauna iā ʻoe i kekahi meaʻono Pākē.  ʻO ka meaʻono mahina kēia meaʻono.  ʻO yuè bĭng月餅 ma ka ʻōlelo Pākē, ʻo geppei 月餅 ma ka ʻōlelo Kepanī, ʻo wolbyeong 월병(月餠) ma ka ʻōlelo Kōlea, ʻo bánh trung thu 餅中秋 ma ka ʻōlelo Wiekanama, ʻo kue bulan ma ka ʻōlelo ʻInidonesia a pēlā aku.  Hiki paha iā ʻoe ke ʻike kaulana loa kēia mea momona ma ʻĀsia nei a hiki ke loaʻa ma nā ʻāina ʻē like ʻole.  ʻAi ʻia kēia mea momona ma ka Hoʻolauleʻa Mahina Zhōngqiū Jié 中秋节 ma Kina.  Kamaʻāina ʻoe i ka Hoʻolauleʻa Mahina?  He hoʻolauleʻa no ka hoʻomana ʻana a ka nānā ʻana i ka mahina.  ʻAi ʻia kēia mea momona ma ka Hoʻolauleʻa Mahina, no laila, ua kapa ʻia ka meaʻono mahina.

ʻAno like ka meaʻono mahina me ke kuki, akā, loaʻa ka mea hoʻopipili pāpapa i loko o ka meaʻono mahina a loaʻa ka pāpaʻa i waho.  Nui loa nā ʻano o ka ʻīkomo, a nui loa nō hoʻi nā ʻano o ka pāpaʻa.  Aia nō i ka wahi i hana ʻia ka meaʻono mahina.  Makemake ka poʻe Kepanī i nā mea momona me ka mea hoʻopipili pāpapa i loko.  No laila, hiki ke kūʻai mai i nā meaʻono mahina i kēlā me kēia hale kūʻai mea momona Kepanī kuʻuna ma ʻaneʻi.

Ua kūʻai mai au i kēia meaʻono mahina ma Nagasaki i kēlā hopenapule aku nei.  He meaʻono mahina mai ka hui meaʻai Pākē ʻo Soshūrin 蘇州林 ma ke Kaona Pākē o Nagasaki.  Ua ʻono kēia meaʻono mahina.  I koʻu manaʻo, ʻoi aku ka liʻiliʻi o nā meaʻono mahina Kepanī ma mua o nā meaʻono mahina Pākē.  ʻEono kenimika wale nō ke anawaena o ia meaʻono mahina aʻu i kūʻai mai ai ma Soshūrin.  Hiki paha iā ʻoe ke ʻike i ka hakulau o ke kalekona i ke alo o ka meaʻono mahina aʻu i ʻai ai?


Ke hakulau lōkō ʻo Soshūrin 蘇州林
Ka pahu
Ka meaʻono mahina
Hiki iā ʻoe ke ʻike i ke kalekona?
Ka mea hoʻopipili pāpapa i loko

A hui hou!




Nā huaʻōlelo:
meaʻono mahina - mooncake, 월병,  月餅
mea momona - sweets, 단 것, 甘い物
Hoʻolauleʻa Mahina - Mid-Autumn Festival, 중추절,  月見
hoʻomana - to worship, 빌다,  崇拝する
kuki - cookie, 쿠키,  クッキー
mea hoʻopipili pāpapa - bean paste, 소,  餡子
mea hoʻopipili - paste, 페이스트,  ペースト
pāpapa - bean, 콩,  豆
ʻīkomo - filling, 소,  詰め物
kuʻuna - traditional, 전통적인,  伝統的な
Kaona Pākē - China Town, 차이나타운,  中華街
kenimika - centimeter, 센티미터,  センチ
anawaena - diameter, 직경,  直径
kalekona - dragon, 용,  龍





2014-06-10

Ka Baibala Hemolele

Aloha mai nō kākou e nā makamaka heluhelu a me koʻu mau hoaaloha! Pehea mai nei ʻoukou i kēia lā?

Ma kahi o ʻewalu makahiki aku nei i ka makahiki 2006, ua nānā au i ke kahuapaʻa o ka Paipala ma ka ʻōlelo Hawaiʻi.  ʻO Baibala.org ka helu kahuapaʻa.   Ua hauʻoli nō au i ke kamaʻāina ʻana me ia kahuapaʻa, no ka mea, ʻaʻohe aʻu puke ʻōlelo Hawaiʻi i kēlā manawa, akā naʻe, he pilikia me ka mana o ka Paipala, ʻaʻohe ʻokina, ʻaʻohe kahakō nō hoʻi!  He haumāna ʻōlelo Hawaiʻi au ma ka pae hoʻomaka i ia manawa a paʻakikī loa ka heluhelu i ka ʻōlelo Hawaiʻi i kākau ʻia me nā ʻokina a me nā kahakō.  Inā ʻaʻole i hōʻano hou ʻia ka puke a i ʻole ka ʻatikala, ʻaʻole i hiki iaʻu ke heluhelu i hoʻokahi hopunaʻōlelo kekahi!  Minamina nō.

Ma hope o ke kali ʻana i nā makahiki ʻano lōʻihi, ua hoʻopuka ʻia ka Paipala me nā ʻokina a me nā kahakō i kēlā makahiki aku nei a ia makahiki aku.  Ua makemake au e kūʻai mai i ka mana hou o ka Paipala, akā, noho au ma Iāpana a moloā loa au i ka ʻoka ʻana.  Ma ʻelua pule aku nei, ua hele kekahi hoaaloha oʻu i Hawaiʻi a ma mua o kona haʻalele ʻana iā Iāpana, ua noi mai ʻo ia iaʻu inā makemake au iā ia e kūʻai mai i kekahi pukana.  Ua pane ʻāwīwī au makemake au i ka Paipala hou i hoʻopuka ʻia ma ka makahiki 2012.  I kēlā pule aku nei, ua hāʻawi mai ʻo ia iaʻu ia pukana!  Nui koʻu hauʻoli!  I koʻu pūʻiwa, he kaumaha loa ka Paipala.  Minamina au i kona hoʻokomo ʻana i ka Paipala kaumaha i loko o kāna pāisi i ka hoʻi ʻana i Iāpana.  He pilikia paha ʻo ia i ke kaumaha.

E Miki ē, e heluhelu paha ana ʻoe i kēia ʻatikala, mahalo palena ʻole iā ʻoe!

Ke alo o ka pahu
Ke kua o ka pahu
Hoʻohiluhilu nā huapalapala gula
I loko o ka Paipala
Kekahi ʻaoʻao ʻē aʻe
... e aloha aku ʻoukou i kekahi i kekahi
A hui hou! 




Nā huaʻōlelo:
kahuapaʻa - website,  웹사이트, サイト
Paipala - Bible,  성경,  聖書
hopunaʻōlelo - sentence,  문장, 文章
ʻoka - to order,  주문하다, 注文する
pukana - souvenir,  선물, おみやげ
kaumaha - heavy,  무겁다, 重い
gula - gold,  금,  金(きん)

2014-06-09

Ka palaoa kona

Aloha mai nō kākou e nā makamaka heluhelu a me koʻu mau hoaaloha! Pehea mai nei ʻoukou i kēia lā?

Nui nā ʻatikala e pili ana i ka meaʻai ma ʻaneʻi i kaʻu puke moʻomanaʻo pūnaewele.  Makemake au e ʻai!  Leʻaleʻa ka ʻaina me nā hoaaloha.  Hoihoi au i ka ʻimi ʻana i nā meaʻai maopopo ʻole.

Kamaʻāina paha ʻoe i kēia ʻano palaoa.  He palaoa kona kēia a kaulana loa ma ʻEnelani a ma ʻIlelani.  I koʻu wā liʻiliʻi ma Nūioka, ʻaʻole au i ʻai i kēia ʻano palaoa.  Ma hope, i ka wā aʻu i noho ai ma Palani, ua ʻai au i ka palaoa kona.  Hiki ke kūʻai mai ka palaoa kona ma Pālisa, akā, makemake ka poʻe Palani i ka palaoa Palani ponoʻī.  Maʻalahi ke kūʻai ʻana mai i nā palaoa kona ma Iāpana.

Ua loaʻa iaʻu ka palaoa kona loke ma ka Hōkele ʻEulopa ma Huis Ten Bosch.  I koʻu ʻike ʻana i kēia ʻano palaoa kona ma ka hale kūʻai ma laila, ua manaʻo au hoihoi wale nō ka inoa o ia palaoa kona.  Pehea ka ʻono o ka ʻai ʻana?  Ua pūʻiwa au no ka mea, he ʻono loke!  Ua hana ʻia paha kēia ʻano palaoa kona me ke kī loke.  Ua like ka ʻono o kēia palaoa kona me ka ʻono o ke kī loke.

Eia kaʻu ʻaina kakahiaka i kēia lā!

Ke kī
Ka palaoa kona loke

A hui hou!



 
Nā huaʻōlelo:
leʻaleʻa - fun, 즐겁다, 楽しい
palaoa kona - scone, 스콘, スコーン
ʻEnelani - England, 잉글랜드, イングランド
ʻIlelani - Ireland, 아이랜드, アイルランド
Pālisa - Paris, 파리, パリ

2014-06-08

Ka Hale ʻAina Palani ʻo De Admiraal ma Huis Ten Bosch

Aloha mai nō kākou e nā makamaka heluhelu a me koʻu mau hoaaloha! Pehea mai nei ʻoukou i kēia lā?

I koʻu hele ʻana aku e nānā i ka Hoʻolauleʻa Pōpōhau o Huis Ten Bosch i nehinei, ua ʻai au ma kaʻu hale ʻaina punahele ʻo De Admiraal ma laila.  Loaʻa kēia hale ʻaina palani i loko o ka hōkele pipiʻi a hoʻohiluhilu loa ma Huis Ten Bosch ʻo ka Hōkele ʻEulopa.  Nani ʻo loko o ka Hōkele ʻEulopa a poʻokela ka lewalewa o nā limahana a pau. No laila, makemake nā mea mākaʻikaʻi i Huis Ten Bosch e komo i loko o ka hōkele e paʻi kiʻi.  Makaʻala!  ʻAʻole manuahi ke komo ʻana i loko o ua hōkele nei i kēia manawa.  Pono e uku hoʻokahi kaukani kālā Kepanī nō inā ʻaʻole ʻoe i hoʻopaʻa i ka lumi hōkele no ka pō a i ʻole inā ʻaʻole ʻoe i hoʻopaʻa i ke pākaukau no ka ʻaina ma laila.  Ma muli o kēlā kumu, mālie nā wahi a pau i loko o ka hōkele.

Ua kau aʻe au ma luna o ka moku alawai no ka hele mai ka puka komo o Huis Ten Bosch a hiki i ka wahi kokoke i ka Hōkele ʻEulopa.  ʻAno like nā alawai o Huis Ten Bosch me nā alawai o ʻAmekekama.  He ʻumi minuke paha ka lōʻihi o ka holo ʻana ma ka moku alawai mai ka puka komo a hiki i ka Hōkele ʻEulopa.  Hiki ke ʻike ʻia nā hale ma ke ʻano o ke kaila hale o ka poʻe Hōlani ma ka moku alawai.  Ua hoihoi nō!

Ua hele aku au i Huis Ten Bosch i nehinei e nānā ka Hoʻolauleʻa Pōpōhau a ma mua o ke komo ʻana i ka hale ʻaina Palani, ua nānā au i nā pōpōhau kokoke i ka Hōkele ʻEulopa no kanakolu minuke.  Ma hope iho, ua hele au a pōloli.  Ua komo koke au i ka hale ʻaina.  He hale ʻaina Palani pipiʻi a hoʻohiluhilu ʻo De Admiraal.  ʻOno ka meaʻai a pau ma laila.  He manaʻo hoihoi koʻu i kēia manawa.  E hoʻāʻo ana au e hele i ia hale ʻaina i hoʻokahi manawa i nā mahina a pau o kēia makahiki.  Ua hele au i Mei a i Iune, no laila, pono au e hoʻopaʻa i ke pākaukau no kēia mahina aʻe.
 
Ke kahua moku alawai
Ka moku alawai
Mohala nā loke
ʻO Domtoren mai ka moku alawai
Nā hale kokoke i ke alawai
Ka hae Hōlani
Ka Hōkele ʻEulopa
Ka moku alawai
Ka hōʻailona o ka hale ʻaina Palani
Ke pākaukau aʻu i noho ai
Ka hakulau o kekahi lako hale
Ke pākaukau
Ka hakulau o ke pā
He kalima me ke kele
He iʻa uahi me ʻelua ʻōhiʻa lomi ʻuʻuku loa
He ʻiʻo puaʻa me ke kai lilikoʻi
He kupa ʻuala kahiki huʻihuʻi
He iʻa me ʻelua kai like ʻole
He monamona
A hui hou!

2014-06-07

Ka Hoʻolauleʻa Pōpōhau O Huis Ten Bosch 2014

Aloha mai nō kākou e nā makamaka heluhelu a me koʻu mau hoaaloha! Pehea mai nei ʻoukou i kēia lā?

Inā hiki, makemake au e kākau ma ʻō aku o hoʻokahi ʻatikala ma ʻaneʻi ma kaʻu puke moʻomanaʻo pūnaewele i kēlā me kēia pule, akā, he manawa paʻahana loa noʻu kēia ma muli o ka haku ʻana i nā hōʻike ma ke kula kiʻekiʻe a me ke kula waena.  I mua!

E kali ana au i ka hoʻomaka ʻana o ka Hoʻolauleʻa Pōpōhau o Huis Ten Bosch ma waena o kekahi mau mahina.  Ua hele au i laila i kēlā makahiki aku nei a nani loa nā pōpōhau.  I kēia lā, ua hele hou au i Huis Ten Bosch e nānā i ka Hoʻolauleʻa Pōpōhau i kēia makahiki.  E mālama ʻia ana kēia hanana ma Huis Ten Bosch mai ka lā 7 a hiki i ka lā 30 o Iune.  Ua kākau ʻia ma ka pelaha ma Huis Ten Bosch 650 nā ʻano pōpōhau.  Hū ka nui!  I koʻu manaʻo ʻoi aku ka nani o ka hoʻolauleʻa i kēia makahiki ma mua o kēlā makahiki aku nei.  Eia kekahi, he lā wela kēia, akā he lā ua i koʻu hele ʻana i laila i kēlā makahiki aku nei.  He mea nui ke anilā i ka huakaʻi ʻana, ʻeā?

He pelaha
Ka puka komo
Nā pōpōhau me ka huila makani
Nā pōpōhau maʻamau
Nui loa nā pōpōhau
He ala i loko o nā pōpōhau
Nā pōpōhau ʻo Blue Sky
Nā pōpōhau ʻo Rotkehlchen
Nā pōpōhau ʻo Chikushi Ruby
Nā pōpōhau ʻo Ame Ni Utaeba
He pōpōhau ʻano kākaʻikahi
Kākaʻikahi nō hoʻi kēia ʻano
Nui nā lihilihi
Hoihoi ke kinona o kēia ʻano
Nā pōpōhau ʻo Frau Mariko
Nā pōpōhau ʻo Pink Annabella
Nani kēia wahihoʻoluʻu
Nā pōpōhau ʻo Red Beauty
Nā pea kiʻi pōpōhau kūhelu o ka hoʻolauleʻa

A hui hou!