2008-02-25

Ke kākāpō

Aloha mai nō kākou e nā makamaka heluhelu a me nā hoaaloha. Pehea mai nei ‘oukou?

Kama‘āina ‘oukou i ke kākāpō? Ua kāinoa au i kekahi mau puke e pili ana i Aotearoa a me ka mo‘omeheu Māori i kēlā hopena pule aku nei. ‘O The Story of the Kākāpō, Parrot of the Night na Philip Temple kekahi puke.



Ua heluhelu au i kēia puke kamali‘i me ka hoihoi. ‘A‘ole au i ‘ike i nā mea he nui o Aotearoa, a ‘a‘ole au i ‘ike no ke kākāpō nō ho‘i. He manu ‘ane halapohe o Aotearoa ke kākāpō.



Eia he wikiō no ke kākāpō ma
‘ane‘i.

A hui hou a e ola mau ke kākāpō!

2008-02-11

'O Namdaemun i puhi 'ia

Aloha mai nō kākou e nā makamaka heluhelu a me nā hoaaloha. Pehea mai nei ‘oukou?

Ua heluhelu au i ka nū hou e pili ana i ke puhi ‘ana i ke ahi o 남대문 Namdaemun i Seoul ma Kōlea Hema. Aloha ‘ino! ‘O Namdaemun kekahi hō‘ailona mō‘aukala o Kōlea a he mea makamae aupuni. Ua kūkulu ‘ia ma ka makahiki 1398. Ua ‘ōlelo ke kalaiwa i Seoul ua nānā ‘o ia i kekahi kāne i komo aku i loko o Namdaemun. He puhi mana‘o ‘ino paha. Aloha ‘ino! Minamina nō!


ma mua


ma hope

Aloha ‘ino!

2008-02-10

Ko'u Mahuka 'Ana I Ka Hale Waihona Puke

Aloha mai nō kākou e nā makamaka heluhelu a me nā hoaaloha. Pehea mai nei ‘oukou?

Nui ko‘u pa‘ahana i nā lā a pau, akā ‘o Pepeluali ka mahina pa‘ahana loa, no ka mea, ‘o Malaki ka hope o ka makahiki keu kula ma ‘ane‘i a pono au e ho‘omākaukau nui. Pono au e haku i nā hō‘ike kau hope i kēia hopena pule. He hana nui kēia, no ka mea, haku au i ka hō‘ike a me ka līpine me nā mo‘olelo a me nā nīnau ma ka ‘ōlelo Pelekāne. Auē! Ua hana au no ‘umikūmālima hola, a ‘a‘ole pau i kēia manawa.

I kēia lā, ua makemake au e mahuka mai ko‘u haku ‘ana i nā hō‘ike, no laila, ua hele aku au i ka hale waihona puke no ka ho‘opa‘a ha‘awina ‘ana i ka ‘ōlelo Hawai‘i. Inā noho au ma ka hale, hana au. Ua hiki au i laila ma ka hola ‘umi a ua ho‘opa‘a ha‘awina a hiki i ka hola ‘umikūmālua, a laila, ua ‘ai ma ka hale ‘aina o ka hale waihona puke. ‘Ono kēia hale ‘aina a ‘a‘ole pipi‘i loa. Ua uku aku au i 650 kālā Kepanī i kēia ‘aina awakea.





Ma hope o ka ‘aina awakea, ua ‘ano māluhiluhi au a nānā i nā puke. Auē! Nui nā puke hoihoi, akā pa‘ahana au i kēlā me kēia lā. Ua kāinoa au i nā puke no Aotearoa a me ka mo‘omeheu Māori.

A hui hou!

2008-02-07

'O Nā Mele O Hawai'i Nei

Aloha mai nō kākou e nā makamaka heluhelu a me nā hoaaloha. Pehea mai nei ‘oukou?


Nui ko‘u hana i kēia mau lā! Makemake au e heluhelu puke, akā pa‘ahana mau! Na‘u i ho‘omaka i kēia puke ‘o Nā Mele o Hawai‘i Nei i ‘ekolu pule aku nei a ho‘opau i ka pō nei. ‘A‘ole kēia he puke lō‘ihi. Aia ho‘okahi haneli ‘umi ‘ao‘ao wale nō. Heluhelu au ma mua o ko‘u hiamoe ‘ana, akā, māluhiluhi nō au, a hiamoe koke au! Auē!

Pa‘akikī nā mele, ‘a‘ole anei? ‘A‘ole maopopo maika‘i ia‘u. Makemake au i kēia mele na Makua Laiana:



Hawai‘i Aloha

E Hawai‘i, e ku‘u one hānau e,
Ku‘u home kulaīwi nei,
‘Oli nō au i nā pono lani e.
E Hawai‘i, aloha e.

Hui
E hau‘oli nā ‘ōpio o Hawai‘i nei
‘Oli e! ‘Oli e!
Mai nā aheahe makani e pā mai nei
Mau ke aloha, nō Hawai‘i.

E ha‘i mai kou mau kini lani e,
Kou mau kupa aloha, e Hawai‘i.
Nā mea ‘ōlino kamaha‘o nō luna mai.
E Hawai‘i, aloha e.

Nā ke Akua e mālama mai iā ‘oe,
Kou mau kualono aloha nei,
Kou mau kahawai ‘ōlinolino mau,
Kou mau māla pua nani e.


A hui hou!

2008-02-06

Pelena Laiki Kāli

Aloha mai nō kākou e nā makamaka heluhelu a me nā hoaaloha. Pehea mai nei ‘oukou?


Makemake au i ka pelena laiki, a makemake au i ke kāli, no laila, makemake nui loa au i kēia pelena laiki kāli maiā
Kameda! Ke ho‘opa‘a ha‘awina au, makemake au e ‘ai i kekahi mea. ‘Ai au i nā hua‘ai i ka hapanui o ka manawa--‘āpala, pea Kepanī, ‘ālani Pākē, akā i kekahi manawa, ‘ai au i ka pelena laiki. Hiki ia‘u ke ‘ai i ho‘okahi ‘eke pelena laiki kāli i nā lā a pau! ‘Ono nō!

A hui hou!


2008-02-04

Ka'u Hualono

Aloha mai nō kākou e nā makamaka heluhelu a me nā hoaaloha. Pehea mai nei ‘oukou?


Eia kekahi mau ki‘i o ka‘u hualono i kū‘ai mai i kēlā makahiki aku nei i ko‘u lā hānau. Ua maika‘i loa kēia makana hānau, ‘a‘ole anei? Nui nā Hualono ‘o Ipod ma Iāpana nei, akā ua makemake nui au i ke kaila o kēia hualono i ko‘u nānā ‘ana. ‘O iriver ka inoa o kēia hui Kōlea. Ua kū‘ai mai au i ka X20! A nui ka papakaumaka! Hiki ia‘u ke nānā i nā wikiō ma ka‘u hualono! Ua ho‘oili ‘ē au i nā mele Hawai‘i he nui! Aia nā ‘ehā ‘ai pāpiliona, no laila, hiki ke ho‘oili i he 960 mele! A inā ho‘okomo au i ke kāleka SD, hiki ia‘u ke ho‘oili i he 1,900 mele! Auē! Pono au e kū‘ai mai i sēdē hou!



Ka hualono me kekahi kāleka SD.

A hui hou!

2008-01-26

Ko Haunani Lei

Aloha mai nō kākou e nā makamaka heluhelu a me nā hoaaloha. Pehea mai nei ‘oukou?
Nani nā lei o Hawai‘i, ‘eā? Aia ka hō‘ike hula o kekahi mau hoaaloha o‘u i ka lā ‘āpōpō ma Momochi a ua noi kekahi hoaaloha ia‘u e haku i kona lei. Nui ko‘u hana i kēia hopena pule, akā ua ‘ae au i ka haku ‘ana i ka lei. I ka ‘auinalā, ua hele māua ‘o Haunani a kū‘ai mai i nā pua. Ua makemake ‘o Haunani e kū‘ai mai i nā ‘okika ‘ākala, akā ma hope o ‘ekolu hola o ka ‘imi i nā ‘okika ‘ākala ma kekahi mau hale kū‘ai pua, ua ho‘oholo māua i nā ‘okika ‘ula‘ula. Ua nui nā pua ‘ākala ma‘amau ma nā hale kū‘ai pua -- nā loke, nā pua hōlani, nā poni mō‘ī, nā pī wai anuhea, akā ‘a‘ohe ‘okika ‘ākala! Auē!

Eia nā ‘okika ‘ula‘ula.

Eia kekahi ki‘i o nā ‘okika ‘ula‘ula. Nani nō!

A eia ka lei kui pololei.

Ua haku au i lei kui lau kekahi.

A eia kekahi ki‘i i pa‘i ‘ia a kokoke o ka lei kui lau.


A hui hou!


2008-01-23

Ke kī līkao Wiekanama

Aloha mai nō kākou e nā makamaka heluhelu a me nā hoaaloha. Pehea mai nei ‘oukou?


Ua ho‘ā‘o ‘oukou i ke kī līkao Wiekanama? ‘Ano like me ke kī pīkake. Makemake nui ko‘u kaikuahine ‘o Penikō i ke kī a ua ‘ōlelo au iā ia no ke kī Wiekanama, akā ‘a‘ole ‘o ia kama‘āina. E ‘imi ana au i ke kī līkao ma Fukuoka nei a ua loa‘a kekahi hale kū‘ai Wiekanama ia‘u i kēlā pule aku nei! Ua komo koke au a kū‘ai mai i ‘elua ‘eke kī līkao i kēia lā. Ma hope o ko‘u ho‘i ‘eleu ‘ana mai i ka hale, ua hana au i kī‘aha kī līkao. Ua ‘ono nō! Pono au e ho‘ouna i kekahi ‘eke i ko‘i kaikuahine i kēia pule a‘e.



Nani ka līkao!

A hui hou!

2008-01-22

Ka Lei O Hawai'i

Aloha mai nō kākou e nā makamaka heluhelu a me nā hoaaloha. Pehea mai nei ‘oukou?



Kama‘āina anei ‘oukou i kēia puke na Marie A. McDonald? ‘Ano kahiko nā ki‘i o kēia puke, akā manomano ka ‘ike iā loko! Makemake nui au i ka lei Hawai‘i, akā ‘a‘ole maopopo maika‘i ia‘u. Nui nā ‘ano pua! Nui nā inoa! Auē! Pono au e ‘imi i nā ki‘i o nā pua ma ka Pūnaewele Puni Honua. Makemake au e kākau li‘ili‘i i ka ‘ike e pili ana i ka lei Hawai‘i ma ‘ane‘i. Hoihoi nō, ‘eā? E ‘Anakē Leilehua, mahalo nui loa i kēia puke!


‘O Marie Emelia Leilehua McDonald



A hui hou!

2008-01-21

Nā Pule Kahiko

Aloha mai nō kākou e nā makamaka heluhelu a me nā hoaaloha. Pehea mai nei ‘oukou?





Ua kaulana kēia puke na June Gutmanis? Pēlā paha. Ua ho‘opau au e heluhelu i kēia puke i kēlā pule aku nei. Ua hoihoi nā pule kahiko, akā nui ka pa‘akikī! Auē! Pono au e ho‘opa‘a i nā hua‘ōlelo he nui, inā maopopo ia‘u nā pule a i ‘ole nā mele kahiko.

Eia kekahi pule e ho‘opau i ka ua mai kēia puke.

Mālie
Mālie ka ua i Pōhākea
Ma kai he ua
Ma uka he ua
Kiola
Kiola ka ua i kou luawai

A hui hou!

2007-10-23

Kōsui Nashi - Ka Pea Wai Hau'oli

Aloha mai nō kākou e nā makamaka heluhelu a me nā hoaaloha. Pehea mai nei ‘oukou?

Ua ho‘omaka ka hā‘ulelau ma Iāpana nei, a ‘o ka hāʻulelau ka‘u kau punahele! ‘Ono loa ka mea‘ai i kēia manawa o ka makahiki! Ke mana‘o au i ka hā‘ulelau, makemake au e ‘ai i pea wai hau‘oli (幸水梨 kōsui nashi ma ka ‘ōlelo Kepanī. 幸 kō hau‘oli, 水 sui wai, 梨 nashi pea). Like ka pea Kepanī me ka ‘āpala, a ‘a‘ole like me ka pea haole. Nui ka wai o ka pea wai hau‘oli a nui ka ‘ono i ka inu ‘ana i ke kī ‘ōma‘oma‘o!


E ihi ana au i pea wai hau‘oli i kēia manawa, akā ma mua pono au e hana i kī‘aha kī ‘ōma‘oma‘o!

A hui hou!

2007-10-22

He Ho'olaule'a Hou Ma Fukuoka?

Aloha mai nō kākou e nā makamaka heluhelu a me nā hoaaloha. Pehea mai nei ‘oukou?

‘A‘ole au i ‘ike i kēia ho‘olaule‘a hou ma Fukuoka. ‘O Ka Ho‘olaule‘a O Hakata Tōmyō ka inoa. Ua nīnau au i ka‘u mau haumāna i kēia lā, akā ‘a‘ole kaulana kēia ho‘olaule‘a. Ua makemake au e hele i laila, akā pau ka ho‘olaule‘a i nehinei a ua lohe e pili ana i kēia hanana i kēia lā nō! Auē. Pono au e kali i kēia makahiki a‘e! 365 lā? 364 lā? He aha ke ‘ano o ho‘olaule‘a kēia? ‘A‘ole au ‘ike pono akā, he ho‘olaule‘a o ka pāheona i hana me nā kukui lākene.

Eia kekahi mau ki‘i:







A hui hou!

2007-08-15

'O Voyagers Na Herb Kawainui Kāne

Aloha mai nō kākou e nā makamaka heluhelu a me nā hoaaloha. Pehea mai nei ‘oukou?


Ua kū‘ai mai au i kēia puke na Herb Kawainui Kāne ma mua, akā na‘e ua pa‘ahana a ‘a‘ole au i heluhelu. Nui nā ki‘i pena i loko o ka puke, a hoihoi nā mo‘olelo. Ua heluhelu au i kēia puke i kēia kakahiaka nei. Inā ‘a‘ole ‘oukou kama‘āina i kēia puke, e ‘imi ma ka hale kū‘ai puke a i ‘ole ma ka hale waihona puke.
A hui hou!


2007-08-13

'O Obon

Aloha mai nō kākou e nā makamaka heluhelu a me nā hoaaloha.
Nui ko‘u pa‘ahana i nā lā a pau a pa‘akikī ke kākau ‘ana ma ‘ane‘i. Ho‘omau au e a‘o mai i ka ‘ōlelo Hawai‘i ma nā papa pūnaewele o ‘Aha Pūnana Leo. Ua ho‘opau au i ka mokuna ‘iwakālua o Nā Kai ‘Ewalu a e ho‘omaka koke ana au i kekahi kau pūnaewele. Ua pīhoihoi loa au, no ka mea, ‘o Kainani Kahaunaele ka‘u kumu ‘ōlelo Hawai‘i hou! Nahenahe kona leo! Kama‘āina ‘oukou iā ia? I kekahi lā, pono au e kākau i mo‘olelo o kāna mele.

‘O ka Po‘akahi kēia, akā ‘a‘ole pono au e hana, no ka mea, ‘O Lānui ‘o Obon kēia lā. Ma hope, e launa ana au me kona mau hoaaloha e hele paha i ke karaoke.



He kukui lākene Obon.

A hui hou!

2006-11-28

Ka Lā'au Kōlea

Aloha mai nō kākou e nā makamaka heluhelu a me nā hoa aloha. Pehea mai nei ‘oukou?

Eia he lā‘au Kōlea. Ua inu au i kēia lā‘au hā‘ehuola i nā lā a pau i ka wā o ‘elua mahina. Ua hana ‘ia kēia lā‘au e ka lau nahele, ka la‘alā‘au, ke kāloke Kōlea a me ka pepeiaohao kia! ‘Awa‘awa nō kēia, akā ‘awa‘awa ka lā‘au maika‘i, ē?

Kama‘āina ‘oukou i ke kāloke Kōlea. ‘O 인삼 insam ma ka ‘ōlelo Kōlea a ‘o ginseng ma ka ‘ōlelo Pelekānia. Kualana nō ke kāloke Kōlea i ka mea‘ai hā‘ehuola. ‘Ai au i ke kāloke Kōlea maka i ka mea‘ai a inu i ke mea inu kāloke Kōlea i ko‘u hele ‘ana i Kōlea. Inā maka, ‘ono nō ke kāloke Kōlea!

A hui hou!

2006-11-27

'O Leokāne Pryor

Aloha mai nō kākou e nā makamaka heluhelu a me nā hoa aloha. Pehea mai nei ‘oukou?


Ua kū‘ai mai au i kēia sēdē na Leokāne Pryor. ‘O Maunahele ka inoa. Makemake nui nō au i nā mele a pau o kēia sēdē. Inā pono au e koho i ho‘okahi mele maika‘i wale nō o kēia sēdē, koho au iā ‘Ehukai. Nahenahe nō ka leo o Leokāne Pryor! Eia ke mele:


‘Ehukai
He wai nani a‘o ‘Ehukai
E hea wale mai ana
Me ka ‘i‘ini pau ‘ole

Ke one wela a‘o ‘Ehukai
E hō‘olu mai a ho‘oheno mai
Pumehana i ka pu‘uwai

Ka ‘ume mai i ka ‘ehukai
E lawe mai i ke onaona
Ho‘opē me ka ‘ano‘i

Hā‘ale ke aloha no ‘Ehukai
Puliki mai ke kai i ka lā
Ha‘a hiwahiwa mai ka lani

Ha‘ina ka puana a‘o ‘Ehukai
Pumehana me ke aloha
Pili me ke hau‘oli


E Leokāne Pryor, inā heluhelu ‘oe i kēia, e ‘olu‘olu ‘oe e ho‘omau e haku i nā mele! Makemake au i kāu mele a me kou leo!

A hui hou!

2006-11-26

Ka Pūka'ina Wikiō - Lei Hulu

Aloha mai nō kākou e nā makamaka heluhelu a me nā hoa aloha. Pehea mai nei ‘oukou?


I kēia lā, ua nānā au i ka polokalamu kīwī Mānaleo ma ka‘u kamepiula ma ke ku‘ina pūnaewele. Ua hō‘ike ‘ia ‘elua wikiō mai ka pūka‘ina Lei Hulu. Na Kupuna Harry Ka‘ano‘ilani Fuller i ‘ōlelo e pili ana i ka lawei‘a ‘ana me ka lupe a na Kupuna Elia Ku‘ualoha Kawika Kapahulehua i ‘ōlelo e pili ana i ka holo wa‘a ‘ana i Tahiti. No Ni‘ihau kēia mau kūpuna, no laila, ua ‘ōlelo Ni‘ihau. Auē! Nui ka pa‘akikī o ka ‘ōlelo Ni‘ihau!

Mahalo nui loa, e Mānaleo! A mahalo nui loa, e ‘Aha Pūnana Leo no nā wikiō!

A hui hou!

2006-11-25

'O Wikipikia Ma Ka 'Ōlelo Hawai'i?

Aloha mai nō kākou e nā makamaka heluhelu a me nā hoa aloha. Pehea mai nei ‘oukou?


Inā makemake au e ‘ike i nā kū‘ikena, huli koke iā Wikipedia. ‘O Wikipetia ma ka ‘ōlelo Hawai‘i, akā ua ho‘olale aku ‘o Woo i ka inoa Wikipikia. Mahalo, e Woo! Maika‘i nō kēia inoa! I kēia manawa, aia he 42 mo‘olelo wale nō ma ka ‘ōlelo Hawai‘i ma Wikipikia. Makemake au e kākau i ka mo‘olelo no Wikipikia ma ka ‘ōlelo Hawai‘i, akā pa‘akikī loa a maka‘u au i nā hewa.

E ‘olu‘olu ‘oukou e kākau i nā mo‘olelo ma Wikipikia.

A hui hou!

2006-11-24

'O Sagar

Aloha mai nō kākou e nā makamaka heluhelu a me nā hoa aloha. Pehea mai nei ‘oukou?

He hale ‘aina ‘Īnia ‘O Sagar. Makemake loa au i ka mea‘ai ‘Īnia a hele pinepine au i kēia hale ‘aina, no ka mea, ‘ono nō!



‘O ka papa kuhikuhi mea‘ai kēia. ‘A‘ole hiki ia‘u ke heluhelu i ka ‘ōlelo Hinekū, akā maopopo ia‘u kēia hua‘ōlelo --
सागर! Sāgar!


‘O ka lōkō o Sagar kēia.


‘Ono ka‘u ‘aina awakea ke nānā aku, ē?


‘O ka palaoa ‘Īnia.


‘O ka curry kēia. He aha kēia ma ka ‘ōlelo Hawai‘i? Ua huli au i ka puke wehewehe ‘ōlelo Hawai‘i, akā ‘a‘ole aia. E ho‘ohana kākou i ka hua‘ōlelo kāli! Makemake maoli nō au i ke kāli! Inā ‘ai au i ke kāli i nā lā a pau, hau‘oli nō au! He kāli lū‘au haole kēia, no laila, ‘ōma‘oma‘o ia. Pipi‘i loa ka lū‘au haole ma Iāpana nei!


He mau lau‘ai ho‘olu‘u ‘ia.

A hui hou!

2006-11-23

Hau'oli Lā Ho'omaika'i O Ka Makahiki 2006.

Aloha mai nō kākou e nā makamaka heluhelu a me nā hoa aloha. Pehea mai nei ‘oukou?

Hau‘oli Lā Ho‘omaika‘i!

A hui hou!